دستگاه هاي قهوه ساز: انواع مختلف
دانه هاي قهوه را مي توان با استفاده از تجهيزات مختلف دم كرد و احتمالاً تعداد زيادي از آنها در دسترس هستند. لوئيجي بزرا (Luigi Bezzera) كسي بود كه ايده اولين دستگاه اسپرسوساز را مطرح كرد و فقط با بخار كار مي كرد. در بازار امروز، تعداد زيادي از مشاغل وجود دارند كه در توليد تجهيزات اسپرسو و دم كردن قهوه تخصص دارند. كيفيت قهوه توليد شده توسط دستگاه هاي مختلف يكي از زمينه هايي است كه اين شركت ها در آن به طور قابل توجهي متفاوت هستند. ساير زمينه هاي تمايز شامل موادي است كه در ساخت دستگاه هاي آنها استفاده مي شود. از سوي ديگر، ما از Bezzera به عنوان مدل استفاده خواهيم كرد و از آنجا به سمت بالا حركت خواهيم كرد. سه نوع دستگاه اسپرسوساز با يك گروه بويلر مشخص وجود دارد، مدل هاي دوبل و سه مدل. از آنجايي كه نام هايي كه نام برديم كاملاً قابل توضيح است، ممكن است تفاوت بين اين مدل هاي خاص را در نظر بگيريد.
اما قبل از پاسخ به اين سوال، اجازه دهيد توضيح دهيم كه گروه بويلر چيست؟ يك گروه ديگ بخار، ابزاري در داخل اين ماشين ها است كه آب گرم را تامين مي كند و آن را با فشار بالا تا 10 بار گسترش مي دهد. ماشينهايي كه بيش از يك گروه ديگ بخار دارند، داراي همان تعداد سرگروه هستند كه مسئول توزيع آب گرم هستند. اين مقاله شامل بخش هايي از دستگاه هاي قهوه ساز، به ويژه دستگاه هاي دم كردن اسپرسو مي باشد. مهمترين بخش پورتافيلتر است. اين هندپيس كه معمولاً از فلز ساخته ميشود، حاوي دانههاي قهوه وسوسهشده است كه تحت فشار دم ميشوند.
دستگاه هاي بخار محور steam driven machine
در سال 1884 گزارش شد كه آنجلو موريوندو در نمايشگاه عمومي تورين “دستگاه بخاري جديدي را براي درست كردن به صرفه و فوري نوشيدني قهوه” ارائه كرده است. در اينجا سيستم تحت فشار قهوه متولد شد.
دستگاه هاي بخار محور برقي امروزه هم استفاده مي شوند. ساده بودن آنها استفاده و نگهداري شان را آسان مي كند. اين دستگاه ها همچنين كوچك و مقرون به صرفه هستند. اما چگونه كار مي كنند؟
در يك مخزن عايق بندي شده، آب جوش مي آيد و بخار توليد مي شود. اين مسئله باعث توليد فشار مي شود كه آب را به درون مخزن و قهوه وارد مي كند. اين روند، مشابه اتفاقي است كه در قوري اسپرسوساز روگازي (موكا پات) مي افتد.
ايراد دستگاه هاي بخار محور اين است كه تنها به ميزان 1 تا 1.5 واحد فشار مي رسند. فشار ايده ال براي يك شات اسپِرِسو 9 واحد ( 9 بار ) است.
باريستا نوشيدني اسپرسو را درست مي كند
در اين دستگاه ها، از آبي كه براي توليد بخار استفاده مي شود براي دم كردن قهوه هم استفاده مي شود. اين مسئله به آن معنا است كه آب وقتي به دانه ها مي رسد نزديك نقطه جوش است. اين حالت ممكن است باعث عصاره گيري بيش از حد قهوه و بد مزه شدن آن بشود.
ايوان مورا كه در كافي شاپ هولا در مادريد يك قهوه چي ( باريستا ) است مي گويد : “در دستگاه هاي بخار محور نه تنها فشار پايين است بلكه دما بسيار بالا است.”
اگر بدنبال يك اسپرسو سريع و بدون صرف پول و زمان هستيد، دستگاه هاي بخار محور خوب كار مي كنند. با كمي آزمايش و خطا در مورد اندازه آسياب، ممكن است بتوانيد چگونگي درست كردن قهوه خوب بدون عصاره گيري بيش از حد را پيدا كنيد.
Mirage Idro دستگاه هاي اهرمي است كه توسط يك توليد كننده هلندي به نام Kees van der Western ساخته مي شود-
دستگاه هاي اهرمي lever driven machines
در دستگاه هاي اهرمي براي گرفتن يك شات قهوه به قدرت فيزيكي نياز است. دو نوع از اين دستگاه ها وجود دارد : دستي و فنري.
دستگاه هاي دستي را مي توان از حالت افقي اهرم آنها تشخيص داد. وقتي اين اهرم بالا مي رود، يك دريچه در محفظه دم كردن، آب گرم شده را براي خيس كردن قهوه به درون خود مي كشد. متصدي دستگاه مي تواند ميزان تزريق، ميزان جريان و فشار را با پايين آوردن اهرم كنترل كند.
در دستگاه هاي فنري، وقتي فنر آزاد در حالت عادي قرار دارد اهرم به سمت بالا قرار دارد. پايين آوردن اهرم باعث متراكم شدن فنر و بالا رفتن پيستون ها مي شود. اين مسئله فضايي را در اتاقك دم كشيدن ايجاد مي كند كه باعث ورود آب مي شود.
وقتي فنر از حالت متراكم خارج مي شود، اهرم بالا مي آيد و اين عمل باعث فشار دادن آب توسط پيستون به سمت پايين و استخراج اسپرسو مي شود.
دستگاه هاي اهرمي
با دستگاه هاي اهرمي، باريستا كنترل امور را در دست دارد. اگر يك قهوه مشخص به پيش تزريق بيشتر يا عصاره گيري بيشتر طعم از طريق فشار متفاوت نياز داشته باشد، انجام آن با دستگاه اهرمي ساده است. اين نوع از دستگاه امكان خلاقيت يا آزمايش را فراهم مي كند.
دستگاه هاي اهرمي چشم گيرتر هستند و نبود بخش هاي الكتريكي مي تواند آنها را خواستني تر كند. امروزه چندان از آنها استفاده نمي شود و به طور خاص براي كافي شاپ هاي شلوغ ايده ال نيستند اما اگر به دنبال يك شيوه سنتي بخاري براي درست كردن قهوه هستيد، اين دستگاه ها براي شما مناسب است.
اما چرا تهيه اسپرسو بايد سخت باشد؟ دستگاه هاي اهرمي نيازمند تلاش فيزيكي و درك چگونگي كنترل متغييرها هستند و كنترل تمام و كمال انسان مي تواند به خلق بي ثباتي منجر شود.
اغلب دستگاه هاي اهرمي يك ديگ بخار تكي دارند و به سرد شدن آب پيش از رسيدن به قهوه وابسته هستند (كه ممكن است اتفاق افتادن آن با ثبات نباشد).
شان آپيايس موسس آكادمي Red Band Barista در كيپ شرقي آفريقاي جنوبي است. او به من گفت كه براي ثبات ارزش قائل است. “وقتي مي خواهيد تجهيزاتي را بخريد، مزايا و معايب فراواني وجود دارند اما براي من ثبات مهمترين چيز است.
دستگاه هاي پمپي pump driven machines
اين نوع از دستگاه ها از دهه 60 ميلادي معرفي شدند و بازار را قبضه كردند. در اين دستگاه ها براي هدايت آب گرم شده به درون اتاقك دم كشيدن و بستر قهوه، از يك پمپ الكترونيكي استفاده مي شود. با استفاده از پمپ الكترونيكي بدست آوردن فشار بالا و همه جانبه آسان است.
امروزه، سه گروه از دستگاه هاي پمپي در بازار موجود است: نيمه اتوماتيك، اتوماتيك و سوپر اتوماتيك. در هر گروه گونه هاي متفاوتي وجود دارد (انواع مختلف پمپ، تعداد ديگ بخار و برنامه ريزي كامپيوتري). اما اجازه دهيد قبل از اينكه نگاهي به مكانيسم ها بياندازيم، هر كدام از آنها را مورد بررسي قرار دهيم.
دستگاه هاي نيمه اتوماتيك
اين احتمالا چيزي است كه وقتي به دستگاه اسپرسو حرفه اي فكر مي كنيد به ذهنتان مي آيد. اين دستگاه از سيستم اتوماتيك براي هدايت آب استفاده مي كند. آسياب كردن دانه هاي قهوه ، كوبيدن و تمپ قهوه و كنترل زمان عصاره گيري از وظايف باريستا است.
اين دستگاه ها راه حل مياني خوبي بين كنترل انساني و ثبات ماشيني هستند. شما مسئول شات ها هستيد اما دما و فشار آب تنظيم شده است و در نتيجه خراب كاري كردن سخت تر خواهد بود.
دستگاه هاي اتوماتيك
اين دستگاه ها بسيار مشابه دستگاه هاي نيمه اتوماتيك هستند اما آنها جريان آب را به صورت اتوماتيك متوقف مي كنند. اين يعني اطمينان از مقدار مساوي در هر شات و ديگر نيازي نخواهد بود كه براي جلوگيري از سر رفتن بالاي سر هر شات بياستيد. از اين دستگاه ها در كافي شاپ ها استفاده مي شود.
دستگاه هاي سوپر اتوماتيك
اين دستگاه ها همه كار را انجام مي دهند. دستگاه، قهوه را پودر مي كند اندازه مي گيرد و در محفظه مي كوبد. دكمه را فشار دهيد و هربار شاتي يكپارچه تحويل بگيريد. برخي دستگاه ها به شما اجازه مي دهند تا تغييراتي را در اندازه آسياب و زمان بندي ايجاد كنيد اما جاي چنداني براي خلاقيت وجود ندارد. مكان مناسب براي استفاده از اين دستگاه ها خانه و دفاتر است و نه كافي شاپ ها.
جنبه هاي مكانيكي دستگاه پمپي
در اين نوع از دستگاه ها، پمپ هاي متفاوتي وجود دارد (لرزان، چرخان، دنده اي). ايوان مي گويد كه پمپ هاي لرزان معمولا در دستگاه هاي اتوماتيك مورد استفاده قرا مي گيرند و “از آنجايي كه با فشاري ثابت كار مي كنند، براي كنترل فشار، بسيار بي ثبات هستند.”
او مي گويد “فشار مي تواند از 4 واحد در آغاز عصاره گيري به 14 تا 16 واحد در زمان پايان برسد.” موقعيت هايي وجود دارد كه ممكن است بخواهيد فشار را تغيير دهيد (همانطور كه مي دانيد فشار برنامه ريزي نشده و نامساوي مي تواند به اسپِرِسو بد منجر شود.”
گرفتن اسپرسو
دستگاه هاي حرفه اي معمولا از پمپ هاي دنده اي يا چرخان استفاه مي كنند. ايوان مي گويد “پمپ هاي چرخان” با ثبات هستند. با اين حال بايد آنها را بر اساس گذر زمان و اصطحلاك تغيير دهيد.
“پمپ هاي دنده اي” در بهترين دستگاه ها يافت مي شوند و به همراه پمپ هاي چرخان كار مي كنند (اما با كنترل فشار مستقل). ايوان توضيح مي دهد “فشار را مي توان با تغيير دستي يا بر اساس گزينه هاي قابل برنامه ريزي كه قهوه چي با توجه به عصاره گيري مورد نظرش انتخاب كرده است تغيير داد. برخي دستگاه هاي اسپرسو شامل گزينه هاي قابل برنامه ريزي و دستي مي شوند.”
دستگاه هاي پمپي حرفه اي معمولا براي آزاد كردن فشار داراي سوپاپ تخليه سه طرفه هستند تا امكان گرفتن شات هاي متوالي به صورت پشت سر هم فراهم شود.
مزيت دستگاه هاي اتوماتيك و نيمه اتوماتيك، داشتن كنترل با ثبات است. به همين خاطر است كه دستگاه هاي پمپي گران قيمت چندين ديگ بخار دارند. اين ويژگي به آب مربوط به دم كردن اجازه مي دهد تا جداي از آبي كه براي بوجود آوردن بخار استفاده مي شود گرم شود. اين مسئله كنترل دمايي بهتري را بوجود مي آورد و امكان عصاره گيري بيش از حد را كاهش مي دهد.
شان به من مي گويد “با كنترل پيشرفته تر دما، شما جوشاننده هاي مستقلي را براي گروپ هِد و آب و بخار خود داريد.”
اما ايوان شك دارد كه حتي با دستگاه هاي پيشرفته شاهد عدم يكپارچگي باشيم. “برخي دستگاه ها بهتر هستند اما فراموش نكنيد كه اين دستگاه ها توسط ما انسان ها دست شده اند و ما كامل نيستيم پس هيچ دستگاه اسپرسو بي عيبي وجود ندارد.”
قيمت يك اسپرسو يكپارچه
دستگاه هاي اتوماتيك و نيمه اتوماتيك مي توانند تعادل خوبي را بين يكپارچگي و كنترل ايجاد كنند اما گران هستند.
شان مي گويد كه “دستگاه هاي داراي جوشاننده هاي متععد گران قيمت هستند. از ديد يك باريستا اين شرايطي خاص است. بودجه مي تواند نقش مهمي در اين مسئله داشته باشد.”
دستگاه هاي پمپي مي توانند قيمت هاي بسيار متفاوتي داشته باشند اما با دانستن نحوه عملكرد آنها مي توانيد انتخاب دقيق تري داشته باشيد. آيا براي كنترل و ثبات بيشتري پول مي دهيد يا تنها ظاهر زيبا؟
گرفتن اسپرسو
هر كدام از دستگاه هاي اسپرسو داراي معايب و مزاياي مربوط به خود هستند. تفاوت در ثبات، مقرون به صرفه بودن و ملاحظات كاربردي، باعث مي شود كه “بهنرين” دستگاه ها براي هر شخص متفاوت باشد.
پيشرفت در تكنولوژي دستگاه هاي اسپِرسو در همه حال اتفاق مي افتد. بخش هاي جديد، سيستم هاي بادي و كنترل كننده هاي كامپيوتري توسط سازندگان در سراسر جهان توسعه داده مي شود.
اغوا شدن توسط دستگاه زيبا يا پيشرفته مي تواند ساده باشد اما در زير اين ظاهر تفاوت هاي عمده اي وجود دارد. قبل از خريد، ببينيد كه آيا دستگاه واقعا نيازهاي شما را برآورده مي كند يا خير.
منابع:
راهنماي كامل استفاده از دستگاه اسپرسوساز (گام به گام)
آشنايي با انواع مختلف دستگاه اسپِرِسو
برچسب:
،
ادامه مطلب
امتیاز دهید:
رتبه از پنج:
5
بازدید: